بهادر نادری
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ بهادر نادری
آرشیو وبلاگ
      بلوچستان (شعر ، داستان ، عکس ، مطلب و مقاله (بلوچی و فارسی))
کتابانی جنگل / علی بکش دشتیاری نویسنده: بهادر نادری - ۱۳٩٠/٢/٢٢

 

مروچاں بلوچی کتابانی ریچے ماں بازارءَ آیگا اِنت. سیمسرءِ آ دیمءَ و دیر انت که اے توپّانءَ مٹ اتگ ، بلۓ من ۓ روچاں سیمسرءِ اے دستءَ هم پشّی‏ءَ چّشّگے جتگءُ کتابانی هارے رمبان اِنت. "هدا هیر به کنت" ، یک حسابےءَ و نیکیں پالے که مئے مردم (شائرءُ نبشته کار) مپت ءُ ناهودگ نه نشتگ اَنت وڑے نا وڑے ءَ دلگوش اَنتءُ سُرءُ پُرے کنگاینت. اے هم شگر اِنت بلے بچارین اے جنگلءَ چے مان گیجگ بیان انت. چونین درچکءُ سبزی ، وش برین نیبگ اَنت یا گران برین کروچ اَنت ، اے گنجءَ همے گنج انت که په شائران درشانءِ درے پچ بیتگ. بلے بلوچی ءَ بتلی هست که " اسپءَ وتءَ نال کت  ، کڑکءَ دیست ، آئیءَ هم وتا نالے جت" ... هما وهداں که ما نوک بلوچیءِ وانگ بنگیج کتگ اَت برے برے ، داں دیرءَ تائے تائے کتاب دست کپتگ ات ، گڑا ما گلءَ بال اِتیں که بلوچی کتابے په وانگءَ رس اِتگ. چه کتابءِ ڈکالیءَ همے یکیں کتاب ده یا بیست رندا ونتگءُ دوره کتگ. پمیشکا هم گیشترین شئر په پشت یاد بیتگ اَنت ءُ مئے زانت هم اے بیتگ که هر کسے کتابی ے که صاحب بیت، زلور جوانین شائر یا ندکارے . آ دورءَ چو که میر گل خان نصیرءِ کتابے سال یا دو سالانی سرءَ در آتکگ یا 1983 مءَ جی آر ملاءِ بژن آتک ، یا ناکو مراد ساحرءِ کتابے یا واجه سید ظهور شاهءِ کتابے دیر دیرءَ شنگ بوت. اسماعیل ممتاز ، احمد زهیر ، ابراهیم عابد ، یا مجید گوادریءِ گلین باندات ، مبارک قاضیءِ اولی کتاب،  زرنوشت ،  اکبر بارکزهی ءِ روچءَ کئے کشت کنت ، یا عباس زیمیءِ هینّار ، آتک اَنت ظفر علی ظفر ءُ منیر مومن گونا مزنین نامءُ شائری اں دنیگتءَ بے کتاب اَتنت. همے چیزے سال اِنت که ظفرعلی ظفرے کتابے آتک. منیر مومن انی دو سے کتابءِ واجه بیت. قاضیءُ عباس زیمی ، تاج محمد طائر بهر حال کئیءُ کئی بازین کتاب ے همے چنت سالءِ درگتءَ دیتءُ لائور بیت انت. بلۓ هاس کن سال 2009 مءَ داں 2010 ءَ گیشترین شائریءُ ردانکی چاپءُ شنگ بیتگ انت. سال 2011 مءِ انگت اولسر انت بزاں سے ماهءَ گیشتر نه گوستگ گوں نیکیں پالےءَ همراه انت. اے دیمیءُ آ دیمی بلوچستانءَ چه بازین شائری کتابے آتکگءُ انگت آیان اِنت. اے کتابءُ شائرانی شئرانی سرءَ چمے شانک دئیں که بارین دلے ترهین انتءُ جوزهے پاد کن اَنتءُ دپءَ تامے کارانت که هشکین گڈّءُ وڈیں پیتّاری اَنت.


جهدے کناں که اے نیمگءُ آ نیمگی بلوچستانءِ چندے شائرءُ کتابانی نامءُ شئرانی درورءَ پیش بکناں۔ البت هما کتاب که منی دستءَ کپتگ اَنت. اے دستءِ وَ گیشترین کتاب مئے دست رسءَ انت بلۓ آ دستءِ سیاهی لشکرءِ تهءَ هم چیزے بودیگیں نامانی شائرءُ کتاب منی دستءَ انت که درستانی په درور پیشگی ے بیت. رندا شئرانی گچینءَ وانوکانی سرا یله دئیں  ، که مرچیگیں واننده به گپتار ظهور شاه ،"زیکیں پهوال نه اَنت". بلے اگاں استاد دینارزهیءِ گشتنءَ بچارین که وتی شئریءِ تهءَ گشیت: هر کسءَ نامے هست ، جاهے هست ، هچ کسے بے هریدءَ نه بیت- بزاں استادءِ گشگ انت ، هر کسی بے هرید نه انت ، بهاءُ کیمتی دار ایت ، هر کسءَ لوٹوکءُ وانوکے هست اِنت اگاں که استادء شائریءِ تهءَ بلوچی گرامرءُ دستوران جاهے جاهے پروشیت بلۓ زانگ بیت که چے گشگ لوٹیت. چو که یکے بگشیت اُشترءَ جمّاز بئے ، دگرے گشیت اُشترءَ سوار بئے اِت. یکّے په رهبند اِنت ، دگرے دستوری دوداں پروشگءَ اِنت. بلۓ بزانت پهمگ بیگءَ انت. اے هم گنجاں چے گنجے۔ بلۓ مئے گورءَ دگه بامردین شائرے که آئیءِ جنّی زبانءِ دربرگ مشکل انت. آ واجه هر وهد لبزاں ءُ گالان چپ کارمرز کنت ، بزاں بزانتان اِش چپ زیر ایتءُ وتی پگرءِ متابکءَ معنا کنت. په درور: اگاں آئیءَ گشت آپ ، بزاں آسءِ گپءَ انت ، اگاں گوشتی زمین بزاں آزمانءِ بزانتءَ زیرگا اِنت. یا گشت ۓ لوگ بزانکه گورّءَ گشیت. بهرحال چشین بازین سسّا ساچے بلوچی ءَ شگر اِنت که هست انت. مئے گورءَ زانتکارانی کمّی نه انت. ایوکءَ دربروکے به بیتءُ بس.
به بخش اِت گپّ کمّو دگه نیمگے شت، مئے تران بنزه گوں نوکیں کتابءُ چندے نوک نامیں شائران اَت. پدا نوکیں چاپ شنگی اداره هم درکپتگ اَنت که چیزے چرے اداره اں مردمانی بڈّءُ گورءِ بگل جول اَنت. چیزے و په ستکءُ راستی چاپ شنگی اداره اَنت که بنجاهءُ ٹکانه ءُ بنجلے ءِ واهند انت ءُ نامءُ نمودے هست انت اِش . چیزے نامدارین اکیڈمی انت که آهانی تهءَ شعبهءِ شنگ کاری هست اَنت. کتابانی چاپ شنگی کاران دست گر اَنتءُ په آسر رسین انت. لهتے چرے اکیڈمی آں سنجیدهءُ اَدبی گرانءُ سنگینیں مردمانی دستءَ انت که شئرءُ دگه چاپی نکاناں چارءُ گزار کن اَنت ءُ چاپ اِش کن اَنت. اگاں چاپ به کرز ایت زلور اکیڈمیءِ جندءِ بنمالءُ هرچءُ درچءِ سرءَ چاپ بینت. اکیڈمی والا هما شائر یا ندکارءِ منّه وار هم بینت اگاں شائر یا ندکار هدامرزی بوتگ اَنت گڑا چه آئیءِ پشپدءُ وارسان دزبندی کن اَنتءُ شورءُ سلاهءَ پد ، چاپ اِش کن اَنت. بزاں هر وڑءَ یک رهبندءُ سنجیدگی ے زلور هست انت. هنچو که پیسرءَ هم همے دود اَت. پیسرءَ چو که بلوچی اکیڈمی کراچی ءَ پدا کوئیٹه ءَ منند جاهی رست. یا سید ظهور شاه هاشمی اکیڈمی کراچی لیاری پدا گوادر ، بلوچستان اکیڈمی تربت کیچ ، ملافاضل اکیڈمی ، عزت اکیڈمی ، آزات جمالدینی اکیڈمی ، بس همے چندے اکیڈمی اِتنت که مواد اِش چارءُ بیچار کت اَنت منءَ یاد اِنت یکبرے مئے سنگتی ے ءَ گشت که من پلان شائرءِ شئری کتابءِ چاپءُ شنگءِ بابتءَ گوں بلوچی اکیڈمی کوئیٹه والایاں که جان محمد دشتی ءِ پاگواجهیءَ اَت گپ جتگ اَت. گڑا منءَ گوشگ بیت که: پلانی بچار مئے گورءَ په چاپءَ چیزے اصول رهبند اَنت. اولسرا وَ ما هما کتابانی چاپ جنگءَ هب دارترین که پٹءُ پولیءُ تاریخی به بنت دومی ادبءِ بانداتءَ هماهاں که نامدارین شائرءُ ندکار به بنت یا که ما زانیں اے کتاب په بلوچ راجءَ دردی ے درمان انت یا وانوکءَ چرے کتاباں چیزے دست به کپ ایت. چشیں کتاباں ما اکیڈمیءِ جندءِ حسابءَ هرچ کشّیں ءُ چاپ کنیں کتابءِ واهند ءَ چندے کتاب په بهرءُ بانگءَ شکسائینءُ آ دگه کتاباں ما بزانیں ءُ مئے کار. کتابءِ واجهءَ هچ ڈولین دست دعوای ے نیست. سیمی هما مردم که وتی هرچءُ درچءَ وت به کشیتءُ ایوکءَ ، اکیڈمیءِ نامءَ کار مرز کنت. گڑا آئیءَ هم پدا ما چارءُ گزار کنیں۔  یک شورءُ سلاهی کمئی ے هست انت که ما بزانیں اے مردءِ کتاب چاپءِ قابل انت گڑا چاپ اِش کنین. چیزے کتاب اکیڈمی زورایتءُ ترّین ایت آ دگران کتاب واجه وت بزانت. اے درستین گپانی جنگءِ مراد همیش اَت که بهر حال یک روالءُ رهبندے جاری اَت بلۓ مروچاں هر چیز چپ انت. نه شائر ءُ ندکارءَ په وتءَ وانوکے پیدا کتگءُ نه شنگ کاری اداره اے نیمگءَ دلگوش گور کن انت. زرّءُ سنگت به چارءُ په دیم چاپ کن. نه شئرانی سرءَ چار واری هست نه مردمءِ نامءُ ردانکی سنچءَ دلگوش داری- چیزے چرے شائراں نه کسے په نام درست کنت نه وانوکے پیداگ اِش کتگ. بس ند دستءَ کتگءُ کاگدءِ دیم سیاه ، ءُ مپتیں پیتّاریءُ لبجگ ، بے ردءُ بندءُ بے ربطین شائری ، بس چار ٹکّا دستءَ کنءُ هیّا دیم په عالیجنابیں پاکستانءَ اے ملکءُ بقولء ملّا کلمتیءَ "بے هوپءُ هتر انت" ملکءِ ناپرسان انت. بلۓ چاپ جنوکءَ لجّے چماں به بیت ، البت چاپ شنگی بنیادءَ ایران وَ نه انت که یک کتابے ءِ چاپ کنگءَ هپتادءُ هپت کور گوازینگ به کپ ایت یا چو مهتر ایوبءَ اوپار ے صاحب به بۓ . پدا هم به بیت که مه بیت. اگاں بلوچی ے انشاءالله داں کیامتءَ ایرانت...
هیر . ! بازین هبر گڈّهءِ بار انت در گوز کن ات من چه وتی بنکی بنگپءَ پدءَ کمی گسر بیتاں۔ گپ چش اَت که آ وهداں یک اکیڈمی ے آزات جمالدینی ءِ نامءَ اَت گوں کسانیں نیم دکانیں بنجاهءَ لیاریءِ دلگاهءَ غریب شاهءِ ، شاه دگءَ ، گیشتر وَ بند اَت بلے برے برے په چاه واریءُ کتابانی هاک چنڈے ءَ واجه واحد بلوچ (برمش)ءِ کلیت داریءَ پچءُ بندبیتگ اَت. یا چو منیں بے سرءُ دستءُ بے بنیں ندکارءُ نوک باهندیں شائری ے سر به کپتین گڑا چیزے مردمانی ائید اَت. بلے یک چیزے من مدام مار اِتگ که هر وهدءَ شگر انت گاسلیٹی شائرءُ براهندگ بے وارثءُ بے پشت پد نه انت زیگیں روچءَ اے بن بار نام گروک اکیڈمیءِ بڈءَ بیتگ ، انی هدامرزی عباس زیمی اکیڈمی ءِ توانمندین کوپگاں ایر انت. هرچ وهدءَ اے اکیڈمیانی سرپرستی دل پهکءُ زانوگریں مردمانی دستءَ بیتگءَ اَنگت هم په دل ۓ زنگءِ ریچگءَ کسّے بے بندر نه اِنت.
عباس اکیڈمی ءَ چے چاپءُ شنگ بیتگیں یا در دستءِ چاپءَ بازین کتابے درآتکگ بازینے ودارءِ رهسراں نشتگ اَنت. انشاءَ الله همے زیتاں وانوکانی دستءُ دیمءَ کپ اَنت. گڑا آهانی چندے شئرءُ شئر بند په درور پیش کنگ بیت. اَنی اے نبشتانکءَ درست جاگاه نه کن انت. بلّے چدا رند آئوکیں کتاب هم اے لڑءَ گیش بنت داں کسے گلگ مه کنتءُ پشت مه کپ ایت. آئوکیں وهدءُ نبشتانکءِ دمب لڑوءِ راهچار بۓ اِت...

  نظرات ()
مطالب اخیر کریچءُ اگریچ - سید هاشمی فرهنگی که گروگان سیاست است بلوچستان زیبای من - لادیز بلوچستان زیبای من بلوچستان زیبای من بلوچستان زیبای من بلوچستان زیبای من - درخت کُنـار - نوروز 92 سربــــاز بلوچستان زیبای من - سرباز روستای کوهمیتگ - نوروز 92 بلوچستان زیبای من بلوچستان زیبای من
کلمات کلیدی وبلاگ بلوچی شعر (۱۱٩) شعر (۳۳) خبر (۳٠) عکس (٢٤) سید ظهورشاه هاشمی (٢۱) عابد آسکانی (۱۸) مطلب (۱٤) علی بخش دشتیاری (۱۳) سید نمدی (۱۱) بلوچستان (۱٠) مقاله (٩) تاج محمد طائر (٩) بلوچستان زیبای من (۸) صبا دشتیاری (٦) مولابکش پیک (٥) عطاشاد (٥) بهادر نادری (٥) نسرین بهجتی (٤) کریم دشتی (٤) فریدون مشیری (٤) موسیقی (٤) ایرانشهر (٤) سرباز (۳) احمد شاملو (۳) بشیر بیدار (۳) مراد ساحر (۳) سید ظهور شاه هاشمی (۳) لادیز (۳) موسیقی بلوچی (۳) ملا کریمداد کزوری (٢) جشنواره بومی سروده ها (٢) کریم بلوچ (٢) حاجی غلام حیدر قبا کزوری (٢) ماشاء‌الله بامری (٢) رفیق نواب (٢) مسلم ارجنگ (٢) عبدالوهاب ایرانژاد (٢) تنزءُ تیر (٢) سیما سردارزهی (٢) دره رودخانه سرباز (٢) عباس ریکی (٢) سید گرگیج (٢) ملاچمل (٢) اشرف سربازی (٢) مولوی عبدالله روانبُد (٢) خاش (٢) غنی پهوال (٢) طارق جهانگیری (٢) گروه رستاک (٢) ادبیات (٢) مصاحبه (٢) سعدی (٢) هوشنگ ابتهاج (٢) پرویز شاپور (٢) سهراب سپهری (٢) کاریکلماتور (٢) روز خبرنگار (۱) چابهار (۱) دامن (۱) تفتان (۱) مهدی اخوان ثالث (۱) زبان بلوچی (۱) عمر خیام (۱) روز جهانی زن (۱) سید هاشمی (۱) رودخانه (۱) ویدئو (۱) عبدالحسین مختاباد (۱) اخوان ثالث (۱) ترجمه (۱) حافظ (۱) خیام (۱) زاهدان (۱) فیلم (۱) نقاشی (۱) سیاست (۱) فروغ فرخزاد (۱) فرهنگ (۱) زبان مادری (۱) گفتگو (۱) زمستان (۱) داستان (۱) علی میرکازهی (۱) غذای سالم (۱) عمر خیام نیشابوری (۱) درخت کنار (۱) کوهمیتگ (۱) قیصر امین پور (۱) دریای مکران (۱) فتیح محمد شهلی بر (۱) جلیل عارف (۱) عبدالحکیم ملازهی (۱) میر احمد دهانی (۱) سرحد رنگ / جمءُ جاڑ: عزیز یادینی (۱) فرهنگ و زنان (۱) دختر بلوچ (۱) سرحد رنگ (۱) آزمانک (۱) یوسف انیس (۱) ارشاد پرواز (۱) منیر مومن (۱) ادریس درازهی (۱) هفته فرهنگی سیستان و بلوچستان (۱) منظور بسمل (۱) عبدالصمد امیری (۱) محمد علی هاشمزهی (۱) عبدالمجید گوادری (۱) سوزندوزی (۱) کلو اومر (۱) زیورآلات زنان بلوچ (۱) مجید عاجز (۱) جشنواره خرما (۱) گلنساء مبارکی (۱) رزاق دیدگ (۱) معماری بلوچستان (۱) شهرداری ایرانشهر (۱) محمد علی سپانلو (۱) چاکر چاکرزهی (۱) چراگ لاشاری (۱) علی اکبر جعفری (۱) سفرنامه تفتان (۱) یعقوب عامل (۱) صدیق آزاد (۱) دکتر ملک طوقی (۱) بشیر احمد بلوچ (۱) ملا فاضل (۱) م بشکل (۱) عبدالحمید ایران نژاد (۱) وسیم صادق (۱) روستای کهن هر (۱) کزوری - خالقداد آریا (۱) تفتان در میان ابرها (۱) کارواندر (۱) باغهای سرباز (۱) نخل و ماه (۱) مهتاب نوروزی (۱) نوک آباد (۱) کوه مادر (۱) امبر صبا (۱) فرهنگ بلوچستان (۱) منصور بلوچ (۱) بلوچی زبانءُ لبزانک (۱) هوشنگ سامانی (۱) غلامقادر رحمانی (۱) رسول بخش زنگشاهی (۱) موسی بلوچ (۱) دونلی نواز (۱) غلام بهار (۱) عارف شهیم (۱) عزیز یادینی (۱)
دوستان من پهره کوکار رهشون رها بلوچ رازگو بلوچ بردیا بلوچ لاشار نائی بلوچ ارتباط رضا شیرانی میراث سرباز نسرین بهجتی بلوچ و بلوچستان بلوچ و بلوچستان بلوچستان گدروزیا موسیقی بلوچستان علوم ارتباطات و روابط عمومی روابط عمومی شهرداری ایرانشهر کارتن هایی از خدایار نارویی ای مکران ای مکران روزنامه بلوچستان وب سایت ورنایان سرباز فیروزآباد ارتباط ایرانشهر عصر زاهدان2 فرهاد دستیار آهنگ بلوچ سایه بلوچ پیام بلوچ سرچمّگ جوئیگ روزدرا پلیوار محمد مختومی پرتال زیگور طراح قالب