بهادر نادری
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ بهادر نادری
آرشیو وبلاگ
      بلوچستان (شعر ، داستان ، عکس ، مطلب و مقاله (بلوچی و فارسی))
حـق ءِ آواز (مولوی عبدالله روانبُد) نویسنده: بهادر نادری - ۱۳۸٩/٤/٢۱

سلام

امروز می خوام یکی از شعرهای مولوی روانبد رو براتون بگذارم. شعری بسیار زیبا که تقریبا تمام کسانی که ادبیات بلوچ رو میشناسن و باهاش ارتباط دارند با این شعر آشنا هستند. مولوی روانبد در میان تمام اشعار خوبش سه تا شعر داره که فوق العاده هستند و من اونارو سه گانه های روانبد نام گذاشتم یعنی شعرهای: مکران - کلم لولو و همین شعر که در زیر خواهید خوند یعنی حقی آواز. این شعر رو از هر جهت که بهش نگاه کنی فوق العاده است. از لحاظ مفهومی از لحاظ کلامی ، کاربرد لغات و .... البته یه خصوصیت بارز داره و اون استفاده از لغات غیر بلوچی در شعر آن هم به تعداد زیاده که خب در اشعار مولانا روانبد و بسیاری دیگر شاعران مذهبی که از لغات عربی استفاده کردند و حتی شاعران غیر مذهبی که از لغات عربی و فارسی (غیر بلوچی) استفاده کردند که خود این موضوع فارغ از معایب و محاسنش بحث مفصلی دارد که نه در توان علمی این حقیر است و نه در نیاز این مکان و این وبلاگ. به هر تقدیر شخصا به این شعر و البته دو شعر دیگر مولانا یعنی مکران و کلم علاقه شدیدی دارم مانند بسیاری دیگر که علاقه ای اینچنینی دارند. بارها و بارها این شعر را از کلام زنده کمالان و غلام قادر شنیده ایم ولذت برده ایم. خصوصیت دیگری که اشعار مولانا دارند این است که به زبان محاوره ما نزدیک هستند و برای نو آموزانی مانند بنده بسیار مناسب هستند تا با خواندن این اشعار آغاز به آموختن زبان مادری کنیم. به عنوان مثال اشعاری مانند اشعار سید هاشمی که لغات به کار رفته کاملا بلوچی هستند و برای کسانی به تازگی قصد آموختن زبان بلوچی را دارند بسیار سخت و سنگین بوده و در همان مرحله اول باعث نا امیدی فرد خواهند شد. بنابراین دوستانی که برای اولین بار و به تازگی قصد آموختن زبان بلوچی و خواندن به این زبان را دارند توصیه میکنم از مولانا روانبد و ... شروع کنند و ...

اگر لغاتی در این شعر بود که با آن مشکل داشتید در قسمت نظرات سوال کنید. در حد توان در خدمت شما دوستان هستم.

سربلند باشید. نادری

 

مولوی عبدالله روانبد یک شـپے چنـدے  هم حیالیں یار


هـمدل و هـمصدق و سخن سینگار

دل پر از مهرءُ قومی هـمدردی

 وقتے که دور هـمـدگر  نشـت انت

آتک انت په قصـد گندک و دیـدار


گله اِش اے رنگ ءَ کتـگ  اظـهار


تو نگندَۓ که شپ شتگ، سیاهیـں


شنگتگ بام  و  تو نہ بَـئے  بیـدار


مَے گـلگ دیریں مــدتے وپتــگ


بیتگ چه بازیں وپسگاں بیـزار


----------------------------------------------------------

 

 


 

 

یک شـپے چنـدے  هم حیالیں یار
هـمدل و هـمصدق و سخن سینگار
دل پر از مهرءُ قومی هـمدردی

آتک انت په قصـد گندک و دیـدار

وقتے که دور هـمـدگر  نشـت انت
گله اِش اے رنگ ءَ کتـگ  اظـهار
تو نگندَۓ که شپ شتگ، سیاهیـں
شنگتگ بام  و  تو نہ بَـئے  بیـدار
مَے گـلگ دیریں مــدتے وپتــگ
بیتگ چه بازیں وپسگاں بیـزار
داں جـــرس آواز نکنت کــوچ ءِ
مهـری ماں راه ءَ نه بنت کـتّار
قافـله چـون چـون کپیت کشـک ءَ
سـر مکـشّیـت داں قـافله سـالار
بـے  شپانک ءَ که روت رمگ ڈنّ ءَ
تو بزان وت که سوب کنت هپتار
ما را هـم حـقے هست هـمے ملک ءَ
هچ کس مَـۓ حـق ءَ نه کنت انـکار
حق نه انت چیزے که رسیت مُپت ءَ
باید انت حق ءَ پد بـه جنت حقدار
مَـے  بلوچستان جزو ایران انت
پرچیا کپتگ وار و بے گموار
آ که گموار انت دست اش کوتاه انت
آ که سردست انت خائن و غـدّار
مَے جوان جٹّ و جاهل و تنبل
بے وت و رسوا بر سر بازار
علـم و فرهنگ و دانش ءَ مـحروم
تـخته مشـق انت حیله و  آزار
دکتر و دار و گواچن انت  دروگیں
هر گور ءَ‏ نال انت بزّگیـں  بیمار
ونڈے که نام گپت انت بلوچانی
راه ءِ نیم ءَ کَپت یکبر ءَ بیت گار
گشنگیـں مردم چه شد ءَ چَنگ انت
پر گلے کندیت  میتگ ءِ  سردار
آکه همشام انت لاپ اش هالیگ انت
پُرّ انت چه پول ‏‏ءَ  کیسه ءِ زردار
لاگریں حـمّال ءِ کوڑہاں ریش انت
گوں تـجوری ءَ وشدل انت تجار
دهکان که  جانشود انت وتی هیداں
چہ آیی مـحصول‌ ءَ کٹ کنت هـپتار
آخر اے تبعیض ءِ دوا چی انت

کندگ انت میر و گریوگ انت پاکار
هـمَّتے کن که وقت فریاد انت
آستیگاں لانچ و هـمبلاں شاکار
من جواب داتگ که چون کناں بیلاں
در قفس شاهیـن نکنت هنزار
من کجا اے کاراں کپاں بارین
روچ و شپ مثل اشتـر ءَ بیگار
شپ کدی انگت کـُٹـتِـگ سیاهیـں
جُنجُرے آسـمان ءَ نـه جنت استار
ظلـم و ظلـمات ءَ پوشتگ دنیا
چیری چت عدل و هــمت و ایثار
زور ءِ چم کور و گوش سیه چُپت انت
حق ءَ  په آسانی نکنت اقرار
جَو ترا دنت و پیش کنت گندیم
گوں زبان دراجی کنت ترا بیوار
ظلـم و نادانی فطرت انت خلق ءِ
فطرت ءِ سندگ باز بیت دشوار
دایم ءَ دنیای ءِ رواج ایش انت
کج رواجیں چرخ ءِ گردش و رفتار
هست اَت یک سَیّاسے هنبق نامیں
اشتر و اسپی داشتگ اَت بسیار
فربهاں کاه و دانی دات دایم
لاغرینانی هچ نکت تیمار
یکی ءَ جست کت ای چه اَسرارے؟
تو بگوش چے انت حکمت اے کار؟
چو جواب داتگ مرد سیّاس ءَ
من نیاں هوڈے بے مت و بے سار
لاغر و لیٹاں کناں دلگوش
فربه و شرّیناں کناں انگار
اے سیاست چه بُندر ءَ گون انت
پر هــمے رهبند ءَ رونت عیار
فربه چه اسپُست و جو ءَ سیر انت
لاغریں سُهتگ پنجگی پیتار
ارسے په هابیل ءَ نریچیت کس
اوشتنت ماں قابیلی کش ءَ مکّار
گوں کیا فریاد کناں بارین
هچ کسی ‏ گوشاں نروت کوکار
گِله چه در قوماں کناں پرچے
مَے‌ وتی برات که نہ اشکننت گفتار
من ننالاں چه دست ڈنیگاں
ٹپ منا مان انت اِز وتی کاٹار
سنگ و شیشگ چه بندر ءَ سیاد انت
پروشتگ اے سنگ ءَ شیشه آبدار
آس هــمے ڈکان ءِ چراگیگ انت
سوتکگی واهند ءِ وتی انبار
سرباز داں سرحد و سراوان ءَ
پهره و پنوچ و گِه و لاشار
هُنگ و بمپُشت داں حد میناب ءَ
بنت و بشکرد و زرگوری
ں
چهبار
کل بلوچ یکّیں لوگ ءِ‌ فرزند انت
گوں هــمے یکّیں جامگ و شلوار
نے که ما ایرانی بلوچ تهنا
بلکین داں حبّ و سیبی و خُضدار
چاکر و گوهرام ءِ یلیں پُسّگ
نَیلنت ماں لانکبند ءِ بُش ءَ لیگار
چون بلوچاں اے شات بیت پر وت
نامی بیت دُزّ و رهزن و اشرار
رهزنی سانڈانی گور ءَ عیب انت
دُزّی په بهداریں بلوچاں عار
بے حیا که پٹیت مات ءِ پندول ءَ
کشّیت چه برات ءِ کیسّگ ءَ کلدار
دستـی په سیاد ءِ زگرگیں هوناں
سهر انت داں سروشاں رستریں هونوار
چوڑا ماں دیواناں نچنڈینیت
گوں دپ ءِ پهراں نبیت تامدار
دایم ماں راجانی تها موٹ انت
مانیت داں هپت پشت ءَ شگان سربار
چو نه انت رسم و دود بلوچانی
قومی مردانی کارپد و کردار
اژدها کوهاں گور بوریننت
لوگی دپ چٹنت کیپک و ک
ٹ
ار
کَے پرا نامرد ءَ دل ءَ بندیت
جنت وتی لوگ ءِ پرتکاں آوار
نَے دپ ءَ لبز و نَے حیا چماں
نَے دل ءَ رحم و نَے سرا اوپار
زار پما کلپ و کوٹکیں چُکّ ءَ
کنت پت ءِ پاگ ءَ سِلّ و بے پَلگار
هرکس که اسلام ءَ ببیت منکر
بلّی ماں دریای ءَ کپیت گمسار
ره چُشیں قوم ءِ گار و بیگواه انت
چون گیشّیت پلپل پُ
ٹ
ءِ گیوار
بگّی جڑ سوت و برّ و بے گومسیں
دیرسریں پنداں نکشیت بار
بار هــما جوگین لیڑو زیر انت
کار نه انت کوارّوکیں کواٹی کار
مَے‌ دوا سوچگ و ساچگ و صبر انت
باز برءَ داگ ءَ دراه بیت بیمار
بلکنا روچے لیٹ کنت گردون
گوش کنت روچ از گوشه ءِ کُهسار
داں هــما حد ءَ کنیں صبر ءَ
بر بدنت وشّیں ، کچّلیں ڈیڈار
کوه و کنڈگ اے رهسر ءَ باز انت
چیلّ و آبدِرّ و گریشگ انت پُر خار
پشت اے کوهاں ڈنّ کیت پراهیں
تچک بیت آخر راه ناهــموار
تنگ و زین تازی کُرّگاں کجیت
مادنیں راه ءِ چننت رهوار
روچ نبیت چیر جمبراں پنهان
شال مدام هــم نرخ نبیت گوں شار
ظلـم روت برزا و پدا ترّیت
ایر کپے هست انت سرکپ ءَ ناچار
هر وقت که نوبت چک جنت زور ءِ
ترسیت چه لنگیں موری ءَ سیه مار
پوڑے که شانکی دنت جنوزامے
قدر یک بمب هسته ای کنت کار
ده گدا بازار ءَ جننت فریاد
گنگ بیت جواب ءَ توپ آتشبار
کد کدی بیت که جه بجنت استین
ژند بکنت کوه و کوچگاں سرگوار
سَندگ و بیٹ و کهچر و زیداں
یکبر ءَ هــمدست ءَ بملّیت هار
آدرویں کیلّگ مَے پدا ترکّنت
پُلّ بنت ولّ و گبّ بنت تیجار
بیرّ بنت کورانی کُنر سبزیں
مِنج بنت سول و شاخ جنت لیوار
تپت روت وشکوشیـں بهارے کیت
بیت جهان سبز و خُرّم و گلزار
پر هــما وشّیں روچ ءِ امید ءَ
توکل په ربّ واحدالقهار
حق ءِ آواز انت گوانک عبدالله
تو اگر وابینگ نـئـے گوشدار

 

  نظرات ()
مطالب اخیر کریچءُ اگریچ - سید هاشمی فرهنگی که گروگان سیاست است بلوچستان زیبای من - لادیز بلوچستان زیبای من بلوچستان زیبای من بلوچستان زیبای من بلوچستان زیبای من - درخت کُنـار - نوروز 92 سربــــاز بلوچستان زیبای من - سرباز روستای کوهمیتگ - نوروز 92 بلوچستان زیبای من بلوچستان زیبای من
کلمات کلیدی وبلاگ بلوچی شعر (۱۱٩) شعر (۳۳) خبر (۳٠) عکس (٢٤) سید ظهورشاه هاشمی (٢۱) عابد آسکانی (۱۸) مطلب (۱٤) علی بخش دشتیاری (۱۳) سید نمدی (۱۱) بلوچستان (۱٠) مقاله (٩) تاج محمد طائر (٩) بلوچستان زیبای من (۸) صبا دشتیاری (٦) مولابکش پیک (٥) عطاشاد (٥) بهادر نادری (٥) نسرین بهجتی (٤) کریم دشتی (٤) فریدون مشیری (٤) موسیقی (٤) ایرانشهر (٤) سرباز (۳) احمد شاملو (۳) بشیر بیدار (۳) مراد ساحر (۳) سید ظهور شاه هاشمی (۳) لادیز (۳) موسیقی بلوچی (۳) ملا کریمداد کزوری (٢) جشنواره بومی سروده ها (٢) کریم بلوچ (٢) حاجی غلام حیدر قبا کزوری (٢) ماشاء‌الله بامری (٢) رفیق نواب (٢) مسلم ارجنگ (٢) عبدالوهاب ایرانژاد (٢) تنزءُ تیر (٢) سیما سردارزهی (٢) دره رودخانه سرباز (٢) عباس ریکی (٢) سید گرگیج (٢) ملاچمل (٢) اشرف سربازی (٢) مولوی عبدالله روانبُد (٢) خاش (٢) غنی پهوال (٢) طارق جهانگیری (٢) گروه رستاک (٢) ادبیات (٢) مصاحبه (٢) سعدی (٢) هوشنگ ابتهاج (٢) پرویز شاپور (٢) سهراب سپهری (٢) کاریکلماتور (٢) روز خبرنگار (۱) چابهار (۱) دامن (۱) تفتان (۱) مهدی اخوان ثالث (۱) زبان بلوچی (۱) عمر خیام (۱) روز جهانی زن (۱) سید هاشمی (۱) رودخانه (۱) ویدئو (۱) عبدالحسین مختاباد (۱) اخوان ثالث (۱) ترجمه (۱) حافظ (۱) خیام (۱) زاهدان (۱) فیلم (۱) نقاشی (۱) سیاست (۱) فروغ فرخزاد (۱) فرهنگ (۱) زبان مادری (۱) گفتگو (۱) زمستان (۱) داستان (۱) علی میرکازهی (۱) غذای سالم (۱) عمر خیام نیشابوری (۱) درخت کنار (۱) کوهمیتگ (۱) قیصر امین پور (۱) دریای مکران (۱) فتیح محمد شهلی بر (۱) جلیل عارف (۱) عبدالحکیم ملازهی (۱) میر احمد دهانی (۱) سرحد رنگ / جمءُ جاڑ: عزیز یادینی (۱) فرهنگ و زنان (۱) دختر بلوچ (۱) سرحد رنگ (۱) آزمانک (۱) یوسف انیس (۱) ارشاد پرواز (۱) منیر مومن (۱) ادریس درازهی (۱) هفته فرهنگی سیستان و بلوچستان (۱) منظور بسمل (۱) عبدالصمد امیری (۱) محمد علی هاشمزهی (۱) عبدالمجید گوادری (۱) سوزندوزی (۱) کلو اومر (۱) زیورآلات زنان بلوچ (۱) مجید عاجز (۱) جشنواره خرما (۱) گلنساء مبارکی (۱) رزاق دیدگ (۱) معماری بلوچستان (۱) شهرداری ایرانشهر (۱) محمد علی سپانلو (۱) چاکر چاکرزهی (۱) چراگ لاشاری (۱) علی اکبر جعفری (۱) سفرنامه تفتان (۱) یعقوب عامل (۱) صدیق آزاد (۱) دکتر ملک طوقی (۱) بشیر احمد بلوچ (۱) ملا فاضل (۱) م بشکل (۱) عبدالحمید ایران نژاد (۱) وسیم صادق (۱) روستای کهن هر (۱) کزوری - خالقداد آریا (۱) تفتان در میان ابرها (۱) کارواندر (۱) باغهای سرباز (۱) نخل و ماه (۱) مهتاب نوروزی (۱) نوک آباد (۱) کوه مادر (۱) امبر صبا (۱) فرهنگ بلوچستان (۱) منصور بلوچ (۱) بلوچی زبانءُ لبزانک (۱) هوشنگ سامانی (۱) غلامقادر رحمانی (۱) رسول بخش زنگشاهی (۱) موسی بلوچ (۱) دونلی نواز (۱) غلام بهار (۱) عارف شهیم (۱) عزیز یادینی (۱)
دوستان من پهره کوکار رهشون رها بلوچ رازگو بلوچ بردیا بلوچ لاشار نائی بلوچ ارتباط رضا شیرانی میراث سرباز نسرین بهجتی بلوچ و بلوچستان بلوچ و بلوچستان بلوچستان گدروزیا موسیقی بلوچستان علوم ارتباطات و روابط عمومی روابط عمومی شهرداری ایرانشهر کارتن هایی از خدایار نارویی ای مکران ای مکران روزنامه بلوچستان وب سایت ورنایان سرباز فیروزآباد ارتباط ایرانشهر عصر زاهدان2 فرهاد دستیار آهنگ بلوچ سایه بلوچ پیام بلوچ سرچمّگ جوئیگ روزدرا پلیوار محمد مختومی پرتال زیگور طراح قالب