هیالانی دشت / محمد علی سپانلو / رجانک: چاکر چاکرزهی

هبرے نیست چه اے وهدے گندمان مُشگءَ انت. پیرزالءَ وتی هبرءَ پد آهے کش اِت ءُ پیرمردءَ هم آئیءِ پدءَ آهے درکت. پیرمردءَ  وتی مورک مجینت ءُ چیرلُنٹاں گشت ۓ ! «نه بیت ........ نه بیت» ءُ چلیمءِ دوتاں اَوار دراج کشیں آهے درۓ کت. ورناءِ نالگانی توار چست بوت انت ، دوئیناں ٹپیگین ورناءِ نیمگءَ دلگوش گور کت. آ پدا هم جوڑگءَ گپتگ اَت. ٹپیگءَ نالگے جت «آپ» ءُ پیزال پٹے آپ آئیءِ نیمگءَ شهارت که گوں نرمءُ دراج کشین نالگاں واب کپت. پیرمرد پدا هم نرنڈگءَ لگت! «نه بیت ..... نه بیت» پیرزالءَ په نهر گشت! چے ... چے نه بیت؟ بلے پیرمرد پدا هم وتی هبرءَ کنگءَ اَت. پیرزال که زهرءَ پرّ اَت یک برءَ هبرءَ لگّ ات! تو مدام اِدا نشتگ ۓ ءُ گش ۓ نه بیت ! بلے چے نه بیت؟ اشے ءِ بدلءَ پاد بیاتکین ے کارۓءِ به کتینءُ داکترے به یارتین .... چیءَ پاد نیاۓ؟ بچک چه دستءَ روگءَ انتءُ منءُ تو سراں پیری بی مونس بئیں.
داکتر ........ بلے گون کجام زرّاں؟ منءَ زرّے نیست ، مشتگین گندم که آس گپت انت ، اے گندمان کے رن ایت ، کے مُش ایت؟
من زرّ چه کجا بیاران ادا تا شهرء بروانءُ داکترے بیاراں؟ (آئیءَ هبرانی گڈ سر دراج کش کت) ٹپیگیں ورنا گوں روسینتگیں توارے ءَ جوڑگءَ ات.
من شور کتگ ات گندمان بها بکناں گوں اے زرّاں «گلنار» ‏ءَ گوں سانگ بکناں.
بلے آ پرچیءَ مُپتءَ به سچ انت؟ پیرمردءَ آئیءِ جوڑگانی میانءَ په نرمی گپ دیمءَ برت منی بهت وَ حراب نه بیتگ یا نه زاناں چیءَ چوش بوت؟ (گون پردردءُ نا اُمیتیں توارےءَ) درو تئی میار انت پیرمرد. گل دستهءِ پیمیں جوان چه دستءَ روگءَ انت ، پرچیءَ پگرے نه کن ۓ ؟ منی دستءَ چی بیت؟ واجه هدا وت کارے بکنت. اگاں منی گندم روتگ اتنت هنو بهااُں کت اتنت زوت شُتن شهرءَ داکترے یارتن منی چک ۓ علاج کت. لازم منی چکءِ علاج اِش کت. کمیں جوانءِ جوڑگی گوش کش اتنتءُ گوشتے!
واجه هدا چیءَ منی چک آس گپت ، اگاں آ اے پیمءَ مه بوتین  ، اگاں گندم مه سوتکین اتنت ، اے سالءَ چنت ٹکر کالینءُ پچ اُں زرت کتگ اَت.
صبر کن پیرمرد ، گوش دار ، به چار چی گوشگءَ انت. جوان یک پیمءَ جوڑگءِ تهءَ گُرّگءَ ات ءُ گشگ ات: من چی زاناں چونیں مزنین بدبهتی اَت ، اَبَکه بیتگ اَت اوں که یک برءَ دیتاں منی چپءُ چاگردءَ آس شماله گشگءَ انت. گڈ سری چیزے که منی یادءَ منتگ اشے ات که منی چمانی کوساں سک هید کتگ ات ، هنچوش که منی چم شتگ انت ، هچ نیست ات ایوکءَ من اتاں ءُ آس ، آس دروگ بندیت ، اول سرءَ نرم انت رندءَ سوچیت ..... آ گدارے ، هر چیز نُکساں بدانت گدارے ، چیا که اگاں په گدارے مه بوتین نکسانی دات نه کتگ ات.
پیرمرد چه وتی جاهءَ پاد آتکءُ پیرزالءَ گوشت ے «کندیلءَ روک کن» پیرزالءَ کسانین کندیلے روک کت. آئی کم رنگین رژن ءِ تهءَ جوان شرتر گندگ بوت. سرءَ تاں پاداں آ ستکگ ات. کمیں چه دیمءُ جانءَ گوں کوهنگین پچیءَ بیتکگ ات. پیرزال آئیءِ نزیکءَ آتک ، دست ۓ آئیءِ پیشانیگءَ ایر کت. ٹپّی ایں جوانءِ پیشانیگ یک پیمءَ گرم اَت. پیرمردءِ چم جوانءِ دیمءَ سک اتنت. ایوکءَ چُلّءِ دارانی سچگءِ ترک ترکءِ توار ، نیم تهارین لوگءِ ابیتکیءَ پروشگءَ ات. پیرمردءَ جوانءِ نیمگءَ چار اِت ءُ پداں چُلءِ نیم روکیں آسءِ نیمگءَ چار ات ۓ . گرمیں تپۓءَ آئیءِ تمامیں وجود آپ کت ، لوگءِ دپ ۓ پچ کتءُ درآتک. سر شپءِ کم رنگیں ساهگ پورهیں کشارانی سرءَ شنگ بوتگ ات. سارتیں نمبے آئیءِ پیشانیگءَ نشت. پیرمرد لزرگءَ اَت پیریءِ کمزوریءَ آ پروشتگ اَت ءُ هنو که وتی ایوکیں کڈّکءَ موتءِ دیم په دیمیءَ گندگءَ ات ایے کم زوریءَ وتی وجودءَ گیشتر مارگءَ اَت ءُ وتءَ گیش تر ایوکءُ تهنا گندگ ءَ اَت. آئیءِ دلءَ لوٹ ات ورنا به بیت ، ورنائی چه آئیءِ پروشتگیں ڈیلءِ تهءَ هنچوش وش بهتیں مرگءِ پیمءَ بال بالُک به کنت ، ءُ آئیءَ ایے توان به بیت که کارے به کنت ، وتی بچکءَ وتی جنءَ وتءَ وتی زندگانیءَ به رکّین ایت. بلے اپسوز آئیءِ شلین گردن یک پیمءَ په آئیءِ دوتلین پشتءَ بارے اَت.
ایے پیریءَ لوٹ ات آئیءِ ارواهءَ هم پیر به کنت ، آ ارواه که چه ایے وهدی په مزن مرّی زند گوازینگءَ ات. نوکءِ در آیگءَ هور آ یے چاڑےءِ آماچ ات. استار یک یکءَ ماں آزمانءَ ترپان اتنت. لُنجمیں آزمانءُ دشت تاں رو زردءِ شهارءَ هلاسےءِ وڑءَ نه ات. چیزے که اے شهارءِ تهءَ پیداور اَت ، کڈکءِ دپءَ پیرمردءِ سیاهیں شوزگ اَت که دگرانی مچ کتگیں جوهاناں ماں پٹءَ سیل کنان ات.
اے دوست ناکیں گندم اتنت که دهکان کاراں دوست اتنت ءُ نوں اے گندم که پیرمردءَ چه کسانیءَ آیانی سجده کتگ ات ، آئیءُ آئیءِ چک اِش چه بینءَ برتگ اتنت ، پیرمردءَ وتی نیمگءَ چارتءُ پگرے کت ۓ ! په ایے ارزانیءَ نه باید انت تمام به بیت ، اگاں من به لوٹاں ایے پروشتگیں بالاد کمکے اُں په منی ارواهءَ گران نه بیت ، ءُ منءَ اے توان بیت که هر چی به لوٹاں  ، بکناں .
کم چه کم باید اِنت تا جاۓ که توانن هست کوشست بکناں ، تا که زندءَ چه وتءَ شرمندگ مباں. چه کُڈلءَ چنے وهدی جوانکءِ جوڑگانی توار آیگءَ ات. پیرمردءَ گوں آ تیزیءَ که چه آئیءَ گت نیست اَت لوگءَ پترتءُ گوں داس رونءَ پچ ترّ اِت. آئیءِ چستءُ ایرانی تهءَ گرمیں نا امیتی ۓ گندگ بوگ ءَ ات. گوں تیزیءَ کمّی دُور دَور دات ، سرشپءِ سارتین موسمءَ کارۓ بنگیج کت. دور گوستگیں روچاں ، جوانیءِ یادءَ ، آئیءِ داس مچ بُرّیں گندماں وش چین کنگءُ په گورے مچ کنگءَ ات. لوٹت ۓ گوں اشتاپیءَ هر ڈولءَ گوستگیں سُستیاں تکانساں به کشّیت. لوٹت ۓ کم چه کم میارے وتی سرءَ مه اِلّیت. داں هاٹیلے هست اَت گوں لرزانیں دستاں داس گندمانی ڈیلءَ ایر آرت. چه لوگءِ تهءَ نالگۓ تواری گوشاں کپتءُ رندءَ وتی جنءِ آوازۓ اشکت که آئیءَ گوانک ءَ ات چو که پدّر ات چکءِ جوڑگ گیش بوان ات آئیءَ کار گیش کتءُ گوں تیزی ءَ وهدۓ گوازینت یک رندے پدءَ جنءِ توارے اشکتءُ رندءَ چکءِ نالگ ، بلے آ یک پیمءَ گوں گرما گرمیءُ پرجوشیءَ گڈی زوراں گوں کارءَ گلائیش ات. پدءَ هم وهدءُ دمان گوزگءَ اتنت ، آ په بهمانگیں حالتےءَ کارءَ ات ، یک برے جنین ۓ دیست که لوگءِ دپءَ آتکگءُ آئیءَ که انوں چه لوگءَ دور بوتگ ات ، توار پر جنگءَ انت ، بلے آئیءَ گوش نه داشتءُ یک پیمءَ کارءَ ات. انوں گندم باز جاهءَ کوت کوتءَ گندگ بوگءَ اتنت.
یک برءَ ماه پچ پُلّتءُ دیم گوں گندماں بچکندءَ لگ ات ، آ بازیں وهداں که هر دمانءَ آئیءِ جنءَ توار جتگ ات یا چکءِ نالگے اشکتگ ات ، کارءَ گلائیش بوتگ اتءُ نوں روگءَ ات که مزنین کارے آسرءَ به رسینیت ، گندماں کم نهادیءَ بها بکنتءُ گوں زرّاں داکترے په بیمارءَ بیاریت. وهدے که سهب سمینءَ آئی ءِ هید هشک کت انت ، وهدے سهب نزیک بوان ات پیرمردءَ گندمانی گُڈی پنجه روتکءُ سرماں چک کتگ اتنتءُ دیم په لوگءَ روگءَ ات ، ژندءُ ژمبل ، وتی چتگین جانءَ گوں وت کشاں ات ، جنین ۓ درءِ دپءَ ات ، گوں شومیں آوازے ءَ گشتی! پیرمرد دیر ات کت ، پیرمرد تُشے اَبکه نه بوت ، لوگءِ تهءَ ماں پترت. اے وهدی چُلءِ آس پر بوتگ ات ، پیرمردءِ پیشانیگءِ هید سارت بوت انت ، آئیءَ رند جنین هم لوگءِ تهءَ مان بوت ، پیرمرد چه لوگءِ نیم پچین دروازگءَ ڈنءَ چارگ ءَ اَتءُ رند ءَ چمی جوانءِ نیمگءَ شانک داتنت. همے وهدءَ گوں ستکیں توارےءَ چیر لنٹاں گشتی! : ما درست هیالانی بندیگ اں. به چار جنیں ، مئے هیال هنچوش اے دشتءِ پیمءَ هلاس بوگی نه انت ، بلے هچ کس چه اے وهدے وتی هیالانی آسرءَ نه رستگءُ ارمانی پیلو نه بوتگ انت. هنچوش که چنے وهدے هچ کس مگربءِ دامنءَ نه رستگ ءُ مگربءِ استالے نه گپتک. رندءَ په شموشکاری بے توار بوتءُ جُهلین پگرےءَ کپت. پیرزال دیم ءَ آتک ءُ چکءِ هشکیں چمی چار اتنت ، آ وهدے پچی آئیءِ زنوکءِ چیرءَ بست ےءُ دگه پچی آئیءِ دیم ۓ پردات پیرمرد لوگءِ کنڈیءَ نشتءُ چلیمی پرکت آ یک پیمءَ نرنڈگءَ ات «من درستگیں گندم رُت انت» ءُ پیر زال هِلِک هلک گریوگءَ ات. ڈنءَ تا چماں کار کت ، پراه دامنیں دشتءِ تهءَ گندمانی جوهان بامءِ رژنءِ چیرءَ کوت اتنت.

/ 0 نظر / 42 بازدید