کتابانی جنگل / علی بکش دشتیاری

جهدے کناں که اے نیمگءُ آ نیمگی بلوچستانءِ چندے شائرءُ کتابانی نامءُ شئرانی درورءَ پیش بکناں۔ البت هما کتاب که منی دستءَ کپتگ اَنت. اے دستءِ وَ گیشترین کتاب مئے دست رسءَ انت بلۓ آ دستءِ سیاهی لشکرءِ تهءَ هم چیزے بودیگیں نامانی شائرءُ کتاب منی دستءَ انت که درستانی په درور پیشگی ے بیت. رندا شئرانی گچینءَ وانوکانی سرا یله دئیں  ، که مرچیگیں واننده به گپتار ظهور شاه ،"زیکیں پهوال نه اَنت". بلے اگاں استاد دینارزهیءِ گشتنءَ بچارین که وتی شئریءِ تهءَ گشیت: هر کسءَ نامے هست ، جاهے هست ، هچ کسے بے هریدءَ نه بیت- بزاں استادءِ گشگ انت ، هر کسی بے هرید نه انت ، بهاءُ کیمتی دار ایت ، هر کسءَ لوٹوکءُ وانوکے هست اِنت اگاں که استادء شائریءِ تهءَ بلوچی گرامرءُ دستوران جاهے جاهے پروشیت بلۓ زانگ بیت که چے گشگ لوٹیت. چو که یکے بگشیت اُشترءَ جمّاز بئے ، دگرے گشیت اُشترءَ سوار بئے اِت. یکّے په رهبند اِنت ، دگرے دستوری دوداں پروشگءَ اِنت. بلۓ بزانت پهمگ بیگءَ انت. اے هم گنجاں چے گنجے۔ بلۓ مئے گورءَ دگه بامردین شائرے که آئیءِ جنّی زبانءِ دربرگ مشکل انت. آ واجه هر وهد لبزاں ءُ گالان چپ کارمرز کنت ، بزاں بزانتان اِش چپ زیر ایتءُ وتی پگرءِ متابکءَ معنا کنت. په درور: اگاں آئیءَ گشت آپ ، بزاں آسءِ گپءَ انت ، اگاں گوشتی زمین بزاں آزمانءِ بزانتءَ زیرگا اِنت. یا گشت ۓ لوگ بزانکه گورّءَ گشیت. بهرحال چشین بازین سسّا ساچے بلوچی ءَ شگر اِنت که هست انت. مئے گورءَ زانتکارانی کمّی نه انت. ایوکءَ دربروکے به بیتءُ بس.
به بخش اِت گپّ کمّو دگه نیمگے شت، مئے تران بنزه گوں نوکیں کتابءُ چندے نوک نامیں شائران اَت. پدا نوکیں چاپ شنگی اداره هم درکپتگ اَنت که چیزے چرے اداره اں مردمانی بڈّءُ گورءِ بگل جول اَنت. چیزے و په ستکءُ راستی چاپ شنگی اداره اَنت که بنجاهءُ ٹکانه ءُ بنجلے ءِ واهند انت ءُ نامءُ نمودے هست انت اِش . چیزے نامدارین اکیڈمی انت که آهانی تهءَ شعبهءِ شنگ کاری هست اَنت. کتابانی چاپ شنگی کاران دست گر اَنتءُ په آسر رسین انت. لهتے چرے اکیڈمی آں سنجیدهءُ اَدبی گرانءُ سنگینیں مردمانی دستءَ انت که شئرءُ دگه چاپی نکاناں چارءُ گزار کن اَنت ءُ چاپ اِش کن اَنت. اگاں چاپ به کرز ایت زلور اکیڈمیءِ جندءِ بنمالءُ هرچءُ درچءِ سرءَ چاپ بینت. اکیڈمی والا هما شائر یا ندکارءِ منّه وار هم بینت اگاں شائر یا ندکار هدامرزی بوتگ اَنت گڑا چه آئیءِ پشپدءُ وارسان دزبندی کن اَنتءُ شورءُ سلاهءَ پد ، چاپ اِش کن اَنت. بزاں هر وڑءَ یک رهبندءُ سنجیدگی ے زلور هست انت. هنچو که پیسرءَ هم همے دود اَت. پیسرءَ چو که بلوچی اکیڈمی کراچی ءَ پدا کوئیٹه ءَ منند جاهی رست. یا سید ظهور شاه هاشمی اکیڈمی کراچی لیاری پدا گوادر ، بلوچستان اکیڈمی تربت کیچ ، ملافاضل اکیڈمی ، عزت اکیڈمی ، آزات جمالدینی اکیڈمی ، بس همے چندے اکیڈمی اِتنت که مواد اِش چارءُ بیچار کت اَنت منءَ یاد اِنت یکبرے مئے سنگتی ے ءَ گشت که من پلان شائرءِ شئری کتابءِ چاپءُ شنگءِ بابتءَ گوں بلوچی اکیڈمی کوئیٹه والایاں که جان محمد دشتی ءِ پاگواجهیءَ اَت گپ جتگ اَت. گڑا منءَ گوشگ بیت که: پلانی بچار مئے گورءَ په چاپءَ چیزے اصول رهبند اَنت. اولسرا وَ ما هما کتابانی چاپ جنگءَ هب دارترین که پٹءُ پولیءُ تاریخی به بنت دومی ادبءِ بانداتءَ هماهاں که نامدارین شائرءُ ندکار به بنت یا که ما زانیں اے کتاب په بلوچ راجءَ دردی ے درمان انت یا وانوکءَ چرے کتاباں چیزے دست به کپ ایت. چشیں کتاباں ما اکیڈمیءِ جندءِ حسابءَ هرچ کشّیں ءُ چاپ کنیں کتابءِ واهند ءَ چندے کتاب په بهرءُ بانگءَ شکسائینءُ آ دگه کتاباں ما بزانیں ءُ مئے کار. کتابءِ واجهءَ هچ ڈولین دست دعوای ے نیست. سیمی هما مردم که وتی هرچءُ درچءَ وت به کشیتءُ ایوکءَ ، اکیڈمیءِ نامءَ کار مرز کنت. گڑا آئیءَ هم پدا ما چارءُ گزار کنیں۔  یک شورءُ سلاهی کمئی ے هست انت که ما بزانیں اے مردءِ کتاب چاپءِ قابل انت گڑا چاپ اِش کنین. چیزے کتاب اکیڈمی زورایتءُ ترّین ایت آ دگران کتاب واجه وت بزانت. اے درستین گپانی جنگءِ مراد همیش اَت که بهر حال یک روالءُ رهبندے جاری اَت بلۓ مروچاں هر چیز چپ انت. نه شائر ءُ ندکارءَ په وتءَ وانوکے پیدا کتگءُ نه شنگ کاری اداره اے نیمگءَ دلگوش گور کن انت. زرّءُ سنگت به چارءُ په دیم چاپ کن. نه شئرانی سرءَ چار واری هست نه مردمءِ نامءُ ردانکی سنچءَ دلگوش داری- چیزے چرے شائراں نه کسے په نام درست کنت نه وانوکے پیداگ اِش کتگ. بس ند دستءَ کتگءُ کاگدءِ دیم سیاه ، ءُ مپتیں پیتّاریءُ لبجگ ، بے ردءُ بندءُ بے ربطین شائری ، بس چار ٹکّا دستءَ کنءُ هیّا دیم په عالیجنابیں پاکستانءَ اے ملکءُ بقولء ملّا کلمتیءَ "بے هوپءُ هتر انت" ملکءِ ناپرسان انت. بلۓ چاپ جنوکءَ لجّے چماں به بیت ، البت چاپ شنگی بنیادءَ ایران وَ نه انت که یک کتابے ءِ چاپ کنگءَ هپتادءُ هپت کور گوازینگ به کپ ایت یا چو مهتر ایوبءَ اوپار ے صاحب به بۓ . پدا هم به بیت که مه بیت. اگاں بلوچی ے انشاءالله داں کیامتءَ ایرانت...
هیر . ! بازین هبر گڈّهءِ بار انت در گوز کن ات من چه وتی بنکی بنگپءَ پدءَ کمی گسر بیتاں۔ گپ چش اَت که آ وهداں یک اکیڈمی ے آزات جمالدینی ءِ نامءَ اَت گوں کسانیں نیم دکانیں بنجاهءَ لیاریءِ دلگاهءَ غریب شاهءِ ، شاه دگءَ ، گیشتر وَ بند اَت بلے برے برے په چاه واریءُ کتابانی هاک چنڈے ءَ واجه واحد بلوچ (برمش)ءِ کلیت داریءَ پچءُ بندبیتگ اَت. یا چو منیں بے سرءُ دستءُ بے بنیں ندکارءُ نوک باهندیں شائری ے سر به کپتین گڑا چیزے مردمانی ائید اَت. بلے یک چیزے من مدام مار اِتگ که هر وهدءَ شگر انت گاسلیٹی شائرءُ براهندگ بے وارثءُ بے پشت پد نه انت زیگیں روچءَ اے بن بار نام گروک اکیڈمیءِ بڈءَ بیتگ ، انی هدامرزی عباس زیمی اکیڈمی ءِ توانمندین کوپگاں ایر انت. هرچ وهدءَ اے اکیڈمیانی سرپرستی دل پهکءُ زانوگریں مردمانی دستءَ بیتگءَ اَنگت هم په دل ۓ زنگءِ ریچگءَ کسّے بے بندر نه اِنت.
عباس اکیڈمی ءَ چے چاپءُ شنگ بیتگیں یا در دستءِ چاپءَ بازین کتابے درآتکگ بازینے ودارءِ رهسراں نشتگ اَنت. انشاءَ الله همے زیتاں وانوکانی دستءُ دیمءَ کپ اَنت. گڑا آهانی چندے شئرءُ شئر بند په درور پیش کنگ بیت. اَنی اے نبشتانکءَ درست جاگاه نه کن انت. بلّے چدا رند آئوکیں کتاب هم اے لڑءَ گیش بنت داں کسے گلگ مه کنتءُ پشت مه کپ ایت. آئوکیں وهدءُ نبشتانکءِ دمب لڑوءِ راهچار بۓ اِت...

/ 1 نظر / 29 بازدید
بلوچ

سرجنان ... آزمان و من زمین ءَ هردوئیناں گواز کتگ چم پراه و تـَنک بیت انت تـُرپگ انت کلیں جهان مهر ءِ دیر گوازیں پَڑان انت روژنا پلّ چو تـُرُپیت لیک منا گالی درآمد کینگاں گوں چارگ انت من جهان ءِ درد و اندوه کوپگ ءَ چو لـَڈگاں ... *** زور ءِ جَمّر چه سَدیاں گوارگ انت منی هَلک و ڈیه همسریں بیلاں شهید انت جون اِش کوپگ لـَڈگاں جند نزور و زانگ ءَ دور کورکایی سرجناں توشگ اوں گوات انت و مَڈی دِرتـَگیں چو کیتو انت بیل چار انت چو گنوک ءَ گار کتگ من دَزبرادراں گر امیتاں بستگ ات دل چم وت امیت نه دیست چم کور انت په امیت و ره نشان ءِ چیدگاں ... *** کندگ انت دَپ زهر ءَ سرریچ انت دل اوں ٹـَپ نِشتگ چه کسانی چورهی ءِ چه زمان چورهی ءَ مُلک بیران هم امیتانی کلات بے امیت ءَ راه بُرت و من کجایاں سرجناں چو لدیگاں مَستر انت مُلک و هون تِنگوک مَلپداں زانت اش جیل انت و دپان اِش دار و کـُنٹ انت جـِک بَیاں گار وتی لوگ اوں گوں پَجّار واجهانی چه دَهِش... *** هر کجا لوگے جهان هست اوداں راجے مَستر انت اے منی راج انت دَرآمد ماں وتی هَنکین و ڈیه وشنیاتکی چم چارن